Смалянская Спаса-Праабражэнская царква

Гісторыя стварэння Спаса-Праабражэнскай царквы ў Смалянах

Праваслаўны прыход у Смалянах мае шматвяковую гісторыю; першыя згадкі пра храм на гэтым месцы адносяцца яшчэ да XVI стагоддзя. Першапачатковая драўляная царква была ўзведзена па замове князёў Сангушкаў, але пазней неаднаразова перабудоўвалася. Існуючы да нашых дзён унікальны будынак быў пабудаваны ў другой палове XVIII стагоддзя. Спачатку святыня дзейнічала як уніяцкі храм, а ў XIX стагоддзі была перададзена праваслаўнай суполцы. У 1809 годзе тут правялі маштабнае абнаўленне канструкцыі, якое зафіксавала яе гістарычнае аблічча. У савецкі перыяд (1930-я гады) царкву закрылі і прыстасавалі пад спіртзавод, аднак у 2010 годзе сіламі валанцёраў і вернікаў яна была цалкам адноўлена.

Архітэктура Спаса-Праабражэнскай царквы ў Смалянах

Архітэктурны стыль храма — барока, арыгінальна пераплеценае з традыцыямі беларускага народнага дойлідства. Галоўная канструкцыйная асаблівасць пабудовы — яе двухузроўневая (двух'ярусная) планіроўка: ніжняя частка будынка ўяўляе сабой каменную крыпту (падвальны храм), а верхняя — прамавугольны драўляны зруб. Сілуэт пабудовы фарміруюць дзве невысокія гранёныя вежы-званіцы з шатрамі і масіўны цэнтральны гранёны купал. Унутры інтэр'ер захапляе старадаўнім купальным плафонам, распісаным фрэскамі XVIII стагоддзя з выявай 12 апосталаў у поўны рост.

Экскурсіі ў Спаса-Праабражэнскую царкву ў Смалянах

Размяшчэнне царквы ў аграгарадку Смаляны Аршанскага раёна Віцебскай вобласці робіць яе важным культурным аб'ектам на турыстычнай карце рэгіёна. Сёння старадаўні храм цалкам адрэстаўраваны і з'яўляецца дзейным. Экскурсійныя маршруты сюды традыцыйна выбудоўваюць комплексна: наведванне Спаса-Праабражэнскай царквы сумяшчаюць з аглядам іншых знакамітых мясцовых руін — замка «Белы Ковель», касцёла Святой Дзевы Марыі і Аляксееўскай царквы.