Тэвельская Свята-Успенская царква

Гісторыя будаўніцтва Тэўлеўскай Свята-Успенскай царквы

Гісторыя храма сыходзіць каранямі ў XVI стагоддзе, калі ў 1567 годзе пад будаўніцтва праваслаўнай царквы ў Тэўлях быў выдзелены зямельны надзел. На працягу стагоддзяў тут існавалі драўляныя цэрквы — спачатку праваслаўныя, потым уніяцкія, якія перажылі і часы уніі, і вяртанне да праваслаўя.

У 1870-х гадах, пасля канчатковага ўваходжання Кобрынскіх зямель у склад Расійскай імперыі, было прынята рашэнне ўзвесці новы каменны храм.

Заклад Свята-Успенскай царквы адбыўся 26 кастрычніка 1872 года, у дзень памяці святога вялікамучаніка Дзмітрыя Міраточывага, а ўжо 28 жніўня 1874 года храм быў асвячоны.

На будаўніцтва дзяржава выдзеліла 7 тысяч рублёў залатам, астатнюю суму сабралі прыходжане. Старая драўляная царква пазней была перанесена на мясцовыя могілкі.

Архітэктура і ўнутранае аздабленне

Царква пабудавана з мясцовай чырвонай цэглы, атынкавана і пафарбавана ў белы колер. Архітэктурная кампазіцыя храма заснавана на форме крыжа, які сімвалізуе выратаванне.

Асноўны аб’ём накрыты чатырохсхільным дахам з купалам на васьміграннай святловай вежы, а над уваходам узвышаецца двух’ярусная званіца з шатровым завяршэннем.

Фасады ўпрыгожаны аркатурнымі поясамі і паўцыркульнымі вокнамі, а ўваходы абрамлены дэкаратыўнымі сандрыкамі. У інтэр’еры — драўляная падшыўная столь і старадаўняе панікадзіла, знойдзенае і адноўленае ў 2004 годзе.

Свята-Успенская царква захоўвае каштоўныя абразы XIX стагоддзя, у тым ліку вобраз «Нараджэння Хрыстова».

Зван вагой 109 кг быў асвячоны ў 2005 годзе; яго набыццё стала сімвалам адзінства жыхароў вёскі — палову кошту ахвяраваў мусульманін Муса Шораў, дырэктар мясцовай фермы.

Легенды і павер’і, звязаныя з храмам

З Тэўлеўскай царквой звязана мноства кранальных гісторый і паданняў.

Найбольш вядомая — пра вяртанне скрадзенага абраза Святога Мікалая Цудатворца. У 2000 годзе невядомы мужчына выкраў старажытную ікону, але на Вялікую пятніцу сам прынёс яе назад у храм, просячы ў Бога прабачэння. З таго часу ў народзе гэтую гісторыю называюць цудам пакаяння, а абраз Святога Мікалая лічыцца апекуном Тэўляў.

Паводле падання, звон новага звана, асвячонага ў 2005 годзе, «разносіць малітву па ўсёй акрузе» і абараняе жыхароў ад бяды.

Экскурсіі з наведваннем Тэўлеўскай Свята-Успенскай царквы

Наведванне Свята-Успенскай царквы ў Тэўлях можа быць уключана ў індывідуальную экскурсію з Мінска у межах маршруту па Брэсцкай вобласці, прысвечанага духоўным і гістарычным славутасцям Брэсцчыны.

Падчас паездкі можна пазнаёміцца з архітэктурай і гісторыяй храма, пачуць аповеды пра яго цуды і рэстаўрацыю, а таксама наведаць тэрыторыю старажытных могілак, дзе спачываюць салдаты розных эпох.

Экскурсаводы адзначаюць, што храм не толькі захаваў свой першапачатковы выгляд, але і застаецца жывым сведчаннем веры, стойкасці і адзінства людзей, якія на працягу стагоддзяў будавалі сваю зямлю і духоўнасць.

Такая экскурсія з Мінска дазваляе адчуць атмасферу беларускай глыбінкі і дакрануцца да яе вечных святыняў.